مدیر جهاد کشاورزی شهرستان تویسرکان:تویسرکان؛ بهشت درختان گردو و قطب تولید گردوی باکیفیت کشور

به گزارش دید روز، سجاد محمداصغری، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان تویسرکان،درجشنواره گردو با بیان اینکه این رویداد صرفاً یک برنامه نمایشی نیست، اظهار کرد: جشنواره گردو فرصتی برای معرفی ظرفیت‌ها، توانمندی‌ها و مزیت‌های اقتصادی هر منطقه است و تویسرکان به واسطه برخورداری از ظرفیت‌های کم‌نظیر در حوزه کشاورزی، به‌ویژه تولید گردو، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

وی با اشاره به شرایط اقلیمی و جغرافیایی تویسرکان افزود: شرایط آب‌وهوایی مناسب و موقعیت کوهستانی این شهرستان، بستر مطلوبی برای رشد و پرورش درختان گردو فراهم کرده و کیفیت بالای محصول تولیدی آن، تویسرکان را به یکی از مناطق شناخته‌شده کشور در تولید گردو تبدیل کرده است؛ به‌گونه‌ای که همه‌ساله در فصل برداشت، خریداران و گردشگران بسیاری از نقاط مختلف کشور برای خرید گردوی باکیفیت به این شهرستان سفر می‌کنند.

اصغری با بیان اینکه تنوع ژنتیکی درختان گردو در تویسرکان از ویژگی‌های شاخص این منطقه است، تصریح کرد: تنوع ژنوتیپی درختان گردو به حدی است که به‌سختی می‌توان دو درخت با ویژگی‌های ظاهری کاملاً مشابه در این منطقه پیدا کرد. همین ظرفیت موجب شده است تویسرکان به‌عنوان یکی از مناطق ارزشمند ذخیره ژنتیکی گردو مطرح شود. همچنین به نقل از پروفسور ژرمن، از کارشناسان ارشد سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، تویسرکان «بهشت درختان گردو» توصیف شده است.

وی گردو را بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت اقتصادی و فرهنگی مردم تویسرکان دانست و گفت: گردو در این شهرستان علاوه بر نقش مهمی که در معیشت و اقتصاد خانوارهای روستایی دارد، با آداب‌ورسوم و پیشینه تاریخی مردم نیز پیوند خورده است. در اسناد و قباله‌های ازدواج قدیمی موجود در اداره میراث فرهنگی شهرستان، درختان گردو به‌عنوان بخشی از مهریه بانوان ثبت شده‌اند که این موضوع نشان‌دهنده قدمت باغداری و اهمیت این محصول در فرهنگ منطقه است.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان تویسرکان با اشاره به وجود درختان کهنسال گردو در این شهرستان خاطرنشان کرد: از جمله این درختان می‌توان به درخت «آس» در آسیاب سرابی با قدمتی بیش از ۴۵۰ سال و درخت «بی‌بی‌گل» در پاچنار سرابی با قدمت حدود ۳۵۰ سال اشاره کرد. قطر تنه درخت بی‌بی‌گل حدود چهار متر و ظرفیت تولید آن، بنا بر برآوردهای اعلام‌شده، بالغ بر ۸۰ هزار دانه گردو است که این نمونه‌ها بیانگر پیشینه دیرینه و جایگاه ویژه گردو در تویسرکان هستند.

۸ هزار و ۳۰۰ هکتار باغ گردو در تویسرکان

اصغری با تشریح ظرفیت‌های تولیدی بخش کشاورزی شهرستان اظهار کرد: سطح باغات تویسرکان حدود ۱۱ هزار و ۳۰۰ هکتار است که از این میزان، ۸ هزار و ۳۰۰ هکتار به باغات گردو اختصاص دارد. همچنین حدود ۸ هزار بهره‌بردار در زمینه تولید این محصول فعالیت می‌کنند و پیش‌بینی می‌شود امسال ۲۴ هزار تن گردو در شهرستان تولید شود.

وی با اشاره به رونق فعالیت‌های اقتصادی مرتبط با گردو در تویسرکان افزود: حدود ۲۵۰ واحد صنفی در زمینه خریدوفروش گردو در سطح شهرستان فعالیت دارند و در کنار آن‌ها، فروشگاه‌ها و فعالان فضای مجازی نیز در عرضه و تجارت این محصول نقش‌آفرینی می‌کنند. در فصل برداشت نیز حضور خریداران و عرضه مستقیم محصول در غرفه‌های سطح شهر، موجب ایجاد شورونشاط اقتصادی در شهرستان می‌شود.

فعالیت مراکز تحقیقاتی و تولید سالانه یک میلیون چشمه پیوندک گردو

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان تویسرکان با اشاره به ظرفیت‌های علمی و تحقیقاتی این منطقه گفت: مرکز تحقیقات گردوی کشور در روستای فرسفج، در زمینی به مساحت هفت هکتار، در زمینه مطالعه، شناسایی و تولید ارقام مرغوب گردو فعالیت می‌کند. همچنین نهالستان و باغ مادری گردو در روستای مرادآباد، در مساحتی بالغ بر ۱۴ هکتار، سالانه حدود یک میلیون چشمه پیوندک و ۱۰۰ هزار اصله نهال پیوندی دارای شناسه و برچسب تولید می‌کند.

وی با اشاره به چالش سرمازدگی در باغات گردوی شهرستان اظهار کرد: به‌منظور جوان‌سازی درختان، افزایش مقاومت آن‌ها در برابر سرمازدگی، تجاری‌سازی محصول و افزایش تولید در واحد سطح، اجرای طرح سرشاخه‌کاری گردو در تویسرکان به‌عنوان نخستین شهرستان استان همدان آغاز شده است و این طرح با هدف اصلاح باغات و ارتقای بهره‌وری در حال اجراست.

ظرفیت صنایع تبدیلی و ضرورت تکمیل زنجیره ارزش گردو

اصغری با اشاره به فعالیت صنایع جانبی مرتبط با گردو در شهرستان بیان کرد: در کنار ظرفیت‌های گسترده تولید، واحدهای صنعتی و تولیدی متعددی نیز در حوزه صنایع وابسته به گردو فعالیت دارند. از جمله این واحدها، شرکت صنعتگران است که در زمینه تولید دستگاه‌های پوست‌گیر گردو فعالیت می‌کند و سالانه بیش از ۴۰۰ دستگاه در ابعاد و ظرفیت‌های مختلف تولید و به سراسر کشور عرضه می‌کند. دستگاه تولیدی این شرکت دارای ثبت اختراع است.

وی ادامه داد: دو واحد تولید کربن فعال در شهرستان مشغول فعالیت هستند که با استفاده از پوست چوبی گردو، محصولاتی تولید می‌کنند که در صنایع تصفیه و صنایع غذایی کاربرد دارند. همچنین یک واحد تولید پودر گیاهی با استفاده از چوب و پوست چوبی گردو فعالیت می‌کند که محصولات آن در صنایع حفاری و شرکت‌های نفت و گاز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان تویسرکان با تأکید بر ضرورت توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی تصریح کرد: با وجود ظرفیت‌های گسترده تولید و فعالیت واحدهای صنعتی و صنفی، حلقه مفقوده زنجیره ارزش گردو در تویسرکان، توسعه صنایع بزرگ و فرآوری صنعتی این محصول است. در حال حاضر، برخی طرح‌های صنعتی فرآوری گردو در مرحله صدور جواز تأسیس قرار دارند و پیشرفت فیزیکی آن‌ها حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد است.

وی افزود: در حال حاضر بخشی از فعالیت‌های فرآوری، از جمله بسته‌بندی، در قالب مشاغل خانگی و واحدهای صنفی انجام می‌شود، اما توسعه صنایع فرآوری در مقیاس صنعتی می‌تواند زمینه افزایش ارزش افزوده، ایجاد اشتغال پایدار و بهره‌مندی بیشتر شهرستان از ظرفیت اقتصادی این محصول را فراهم کند. در این زمینه، جذب سرمایه‌گذاران و حمایت از اجرای طرح‌های صنعتی ضروری است.

ضرورت تأمین اعتبار برای توسعه سامانه‌های نوین آبیاری باغات گردو

اصغری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نیازهای زیرساختی باغات شهرستان خاطرنشان کرد: حفظ، احیا و توسعه باغداری تویسرکان، به‌ویژه باغات گردو، مستلزم تأمین اعتبارات موردنیاز در حوزه آب و خاک است. در همین راستا، با پیگیری‌های انجام‌شده و تلاش دکتر مفتح، مبلغ ۴۵ میلیارد تومان از محل مسئولیت‌های اجتماعی وزارت نفت برای اجرای طرح‌های مرتبط در شهرستان اختصاص یافت و هزینه شد.

وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از باغات گردوی شهرستان به اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف آب نیاز دارند، اظهار کرد: حدود ۸ هزار هکتار از باغات گردوی تویسرکان نیازمند اجرای پروژه‌های افزایش راندمان آبیاری و توسعه سامانه‌های نوین آبیاری هستند و تأمین اعتبار برای اجرای این طرح‌ها می‌تواند نقش مهمی در مدیریت منابع آب، افزایش بهره‌وری و پایداری تولید داشته باشد.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان تویسرکان در پایان با تأکید بر ضرورت حمایت از ظرفیت‌های کشاورزی و اقتصادی این شهرستان، خواستار تداوم تخصیص اعتبارات در حوزه آب و خاک، توسعه صنایع تبدیلی و فرآوری و حمایت از سرمایه‌گذاران برای تکمیل زنجیره ارزش گردو شد.

ثبت جهانی گردوی تویسرکان، گامی مهم در تثبیت برند این محصول است

محمدمهدی مفتح، نماینده مردم تویسرکان در مجلس شورای اسلامی، در حاشیه جشنواره گردوی تویسرکان، ضمن قدردانی از دست‌اندرکاران برگزاری این رویداد اظهار کرد: این نمایشگاه، هرچند در مقیاس محدود برگزار شده، اما به‌خوبی بیانگر توانمندی‌ها و ظرفیت‌های شهرستان در حوزه تولید گردو است و از تلاش مجموعه جهاد کشاورزی، فرماندار شهرستان و تمامی عوامل اجرایی برای برگزاری آن قدردانی می‌کنم.

وی با اشاره به پیگیری‌های خود برای تقویت جایگاه گردوی تویسرکان در دوران مسئولیت نمایندگی مجلس افزود: از ابتدای حضور در مجلس، یکی از موضوعات مهم مورد توجه، حفظ و ارتقای جایگاه گردو به‌عنوان محصول شاخص و هویت اقتصادی تویسرکان بوده است؛ چراکه با وجود شهرت این محصول در سطح کشور، در گذشته اقدامات کافی برای تثبیت و توسعه این برند انجام نشده بود.

مفتح با اشاره به خسارت‌های ناشی از سرمازدگی در باغات گردو تصریح کرد: در یکی از سال‌ها، با وجود شرایط مناسب درختان در ابتدای بهار، وقوع سرمای دیررس بهاره در اواخر اردیبهشت‌ماه خسارت گسترده‌ای به محصول گردو وارد کرد و درآمد بسیاری از باغداران را تحت تأثیر قرار داد. در آن مقطع، پیگیری‌هایی برای جبران بخشی از خسارت‌ها از محل اعتبارات پیش‌بینی‌شده در قانون بودجه انجام شد، اما این حمایت‌ها نتوانست تمام خسارت‌های واردشده را جبران کند.

وی ادامه داد: پس از این اتفاق، موضوع مقاوم‌سازی درختان گردو در برابر سرمازدگی با همکاری وزارت جهاد کشاورزی و انجام مطالعات تخصصی در دستور کار قرار گرفت. با مشارکت دانشگاه تهران، مطالعات لازم انجام شد و طرح سرشاخه‌کاری گردو به‌عنوان یکی از راهکارهای مقابله با سرمازدگی به اجرا درآمد. همچنین با بهره‌گیری از تجربیات کشور ترکیه در زمینه تولید گردو، زمینه استفاده از دانش و روش‌های فنی این کشور نیز فراهم شد.

نماینده مردم تویسرکان در مجلس شورای اسلامی با قدردانی از اقدامات سازمان جهاد کشاورزی در اجرای طرح سرشاخه‌کاری خاطرنشان کرد: این طرح با مشارکت باغداران علاقه‌مند و فراهم‌کردن امکانات و حمایت‌های فنی از سوی جهاد کشاورزی اجرا شده و گام مؤثری در مسیر افزایش مقاومت درختان و کاهش خسارت‌های ناشی از سرمازدگی به شمار می‌رود. ضروری است این اقدامات در باغاتی که همچنان نیازمند اصلاح و مقاوم‌سازی هستند، ادامه یابد.

 ضرورت صیانت از برند جهانی گردوی تویسرکان

مفتح با اشاره به ثبت جهانی گردوی تویسرکان اظهار کرد: ثبت جهانی این محصول اقدام مهمی در راستای تثبیت جایگاه و اعتبار گردوی تویسرکان است، اما ثبت برند به‌تنهایی کافی نیست و باید در کنار آن، بر نحوه عرضه محصول در بازارهای داخلی و خارجی نیز نظارت و توجه جدی صورت گیرد.

وی با تأکید بر ضرورت جلوگیری از عرضه محصولات سایر مناطق به نام گردوی تویسرکان افزود: در برخی مناطق کشور، گردوی تولیدشده در همان منطقه با نام گردوی تویسرکان عرضه می‌شود که این موضوع می‌تواند به اعتبار و اعتماد مصرف‌کنندگان نسبت به برند این محصول آسیب وارد کند. از سوی دیگر، باید مراقب بود گردوهای سایر مناطق نیز در بازار تویسرکان به نام محصول این شهرستان عرضه نشوند؛ چراکه مصرف‌کنندگان انتظار دارند گردویی که با نام تویسرکان خریداری می‌کنند، واقعاً تولید همین منطقه باشد.

وی با تأکید بر نقش باغداران و مجموعه جهاد کشاورزی در صیانت از این اعتبار تصریح کرد: حفظ برند گردوی تویسرکان نیازمند همکاری همه فعالان این حوزه، از تولیدکنندگان و باغداران تا واحدهای صنفی، عرضه‌کنندگان و دستگاه‌های مسئول است تا ضمن حفظ اصالت محصول، اعتماد بازار نیز تقویت شود.

نماینده مردم تویسرکان در مجلس شورای اسلامی با اشاره به برخی مشکلات موجود در باغات گردو گفت: با وجود اقدامات ارزشمند انجام‌شده، همچنان بخشی از باغات شهرستان با مشکلاتی از جمله خسارت آفت کرم خراط و سایر عوامل تهدیدکننده تولید مواجه هستند که رسیدگی مستمر، ارائه راهکارهای علمی و حمایت‌های فنی و اعتباری از باغداران برای مقابله با این مشکلات ضرورت دارد.

مفتح خواستار ثبت ملی یا جهانی سماق تویسرکان شد

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ظرفیت تولید سماق در تویسرکان بیان کرد: این شهرستان از مناطق محدود تولید سماق در کشور است و با توجه به ظرفیت‌های موجود، امکان معرفی تویسرکان به‌عنوان یکی از قطب‌های تولید این محصول وجود دارد.

مفتح با درخواست از سازمان جهاد کشاورزی استان همدان برای آغاز فرایند ثبت سماق تویسرکان خاطرنشان کرد: انتظار می‌رود جهاد کشاورزی اقدامات کارشناسی و مقدماتی لازم را برای ثبت سماق تویسرکان در سطح ملی یا جهانی، متناسب با ضوابط مربوطه، آغاز کند. در این مسیر نیز آمادگی داریم برای پیگیری موضوع در سطح ملی و جلب حمایت‌های لازم همکاری کنیم.

وی ضمن قدردانی مجدد از مجموعه جهاد کشاورزی، مسئولان شهرستان و دست‌اندرکاران جشنواره، بر ضرورت تداوم حمایت از باغداران، توسعه ظرفیت‌های تولیدی و اقتصادی، صیانت از برند گردوی تویسرکان و معرفی سایر محصولات شاخص این شهرستان تأکید کرد.