فرسودگی ماشینآلات و موانع محلی؛ دو چالش اصلی معدنکاران
فعال باسابقه بخش خصوصی معدن، با تأکید بر اینکه معدن، پیشران توسعه صنایع کشور است، گفت: فرسودگی ماشینآلات، دشواری تأمین قطعات، کمبود انرژی، موانع محلی و مشکلات نقدینگی، مهمترین چالشهای امروز فعالان معدنی است و رفع این موانع میتواند زمینهساز افزایش تولید، اشتغال و توسعه صادرات محصولات معدنی باشد.
به گزارش دید روز، محمدرضا باختری فعال باسابقه بخش خصوصی معدن در حاشیه مراسم روز معدن در همدان، درگفتگو با خبرنگار ما اظهار کرد: صنعت معدن بهعنوان یکی از ارکان اصلی تولید و تأمین مواد اولیه صنایع، نقش مهمی در توسعه اقتصادی کشور دارد، اما فعالان این حوزه معتقدند مشکلات ساختاری و زیرساختی، روند سرمایهگذاری و تولید را با دشواری روبهرو کرده است.
سؤال: ابتدا از سوابق فعالیت خود در حوزه معدن بگویید.
باختری، نزدیک به ۴۰ سال است که در حوزه معدن فعالیت دارم. تحصیلاتم در رشته مهندسی معدن، گرایش اکتشاف است و در پروژههای مختلف معدنی کشور حضور داشتهام. از اوایل دهه ۷۰ وارد بخش خصوصی شدم و با تأسیس یک شرکت، بهرهبرداری از معدن فلدسپات در استان همدان را آغاز کردیم. پس از آن کارخانه فرآوری فلدسپات در ازندریان راهاندازی شد و اکنون نیز در شهرک صنعتی امام رضا(ع) جوکار در حال احداث یک کارخانه مدرن فرآوری هستیم.
معدن، مادر صنایع کشور است
سؤال: چه عاملی باعث شد فعالیت در این حوزه را انتخاب کنید؟
باختری: علاقه شخصی مهمترین دلیل انتخاب این مسیر بود. معدن را مادر صنایع میدانم، زیرا تقریباً تمام صنایع به مواد معدنی وابسته هستند. از مصالح ساختمانی گرفته تا صنایع فولاد، شیشه، سرامیک و لوازم خانگی، همگی از محصولات معدنی استفاده میکنند. به همین دلیل با وجود سختیهای این حرفه، همچنان با انگیزه در این حوزه فعالیت میکنم.
فرسودگی ماشینآلات؛ مهمترین دغدغه معدنکاران
سؤال: مهمترین مشکلات امروز بخش معدن چیست؟
باختری: فرسودگی ماشینآلات یکی از بزرگترین چالشهای این بخش است. بسیاری از تجهیزات معدنی عمر مفید خود را پشت سر گذاشتهاند و به دلیل محدودیتها، تأمین ماشینآلات جدید و حتی قطعات یدکی بسیار دشوار و پرهزینه شده است. امروز در مجموعه ما ماشینآلاتی با بیش از ۳۵ سال عمر همچنان در حال فعالیت هستند که این موضوع هزینه تعمیرات و تولید را به شدت افزایش داده است.
موانع محلی؛ مانعی بر سر راه توسعه معادن
سؤال: مشکلات محلی تا چه اندازه بر فعالیت معادن تأثیرگذار است؟
باختری: این موضوع یکی از چالشهای جدی معدنکاران است. در حالی که در بسیاری از کشورها معدنکار را تولیدکننده ثروت میدانند، در برخی مناطق کشور فعالیتهای معدنی با مخالفتهای محلی روبهرو میشود. برای مثال، ما چند سال است به دلیل همین مسائل موفق به اجرای برقرسانی یکی از معادن خود نشدهایم. همچنین در حوزه حملونقل نیز گاهی انحصارهایی ایجاد میشود که هزینه تولید را افزایش میدهد.
کمبود انرژی، تولید را تحت تأثیر قرار داده است
سؤال: وضعیت تأمین انرژی را چگونه ارزیابی میکنید؟
باختری: محدودیت برق و گاز در سالهای اخیر بر فعالیت معادن اثر مستقیم گذاشته است. بسیاری از معادن برای باطلهبرداری و استخراج به مصرف بالای انرژی نیاز دارند، اما این نیازها کمتر در برنامهریزیها مورد توجه قرار میگیرد.
جذب نیروی متخصص آسان نیست
سؤال: در حوزه نیروی انسانی با چه مشکلاتی روبهرو هستید؟
باختری: فعالیت در معادن به دلیل شرایط خاص و دوری از شهرها، جذب نیروهای متخصص را دشوار کرده است. از سوی دیگر، کوتاه بودن دوره تمدید پروانههای بهرهبرداری، امکان سرمایهگذاری بلندمدت برای ایجاد امکانات رفاهی مناسب را کاهش داده و این موضوع بر جذب و حفظ نیروهای متخصص تأثیر گذاشته است.
تمام سرمایهگذاریها با سرمایه شخصی انجام شده است
سؤال: وضعیت اشتغال و سرمایهگذاری در مجموعه شما چگونه است؟
باختری: در حال حاضر حدود ۵۰ تا ۶۰ نفر به صورت مستقیم و بیش از ۱۰۰ نفر به صورت غیرمستقیم در مجموعه ما مشغول فعالیت هستند. تمام توسعه مجموعه با سرمایه شخصی انجام شده و تاکنون از تسهیلات بانکی استفاده نکردهایم.
کیفیت محصولات قابل رقابت است، اما نقدینگی مشکلساز شده است
سؤال: وضعیت بازار محصولات معدنی را چگونه ارزیابی میکنید؟
باختری: از نظر کیفیت، محصولات ما توان رقابت با نمونههای خارجی را دارند و در این زمینه مشکلی وجود ندارد. اما تأخیر در وصول مطالبات و بازگشت سرمایه، نقدینگی واحدهای تولیدی را با مشکل مواجه کرده و فعالیت تولیدکنندگان را تحت تأثیر قرار داده است.
قدردانی از همراهی مسئولان حوزه معدن همدان
باختری: از معاونت امور معادن ادارهکل صنعت، معدن و تجارت استان همدان تشکر میکنم. مدیران و کارشناسان این مجموعه شناخت خوبی از مسائل معدن دارند و همواره تلاش کردهاند در چارچوب اختیارات خود، همراه بخش خصوصی باشند. امیدوارم با رفع موانع موجود، شاهد رونق هرچه بیشتر بخش معدن و افزایش سهم آن در اقتصاد کشور باشیم.
