آیت الله شعبانی:بی‌تفاوتی در برابر انحرافات پذیرفتنی نیست
امام جمعه همدان با تأکید بر اینکه خطبه فدکیه حضرت زهرا(س) منشوری ماندگار برای عدالت‌خواهی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی است، گفت: عدالت، امامت و احساس مسئولیت در برابر سرنوشت جامعه، سه پیام محوری این خطبه است و هیچ‌کس نمی‌تواند در برابر انحرافات و تحریف حقیقت بی‌تفاوت بماند.
به گزارش دید روز، آیت‌الله حبیب‌الله شعبانی در خطبه‌های نماز جمعه این هفته همدان که در حسینیه امام خمینی(ره) برگزار شد، با تسلیت سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، به تبیین ابعاد خطبه فدکیه پرداخت و اظهار کرد: سخنان حضرت زهرا(س) پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) تنها یک اعتراض به واگذاری فدک نبود، بلکه تبیین مجموعه‌ای از حقایق دینی، اجتماعی و سیاسی و دعوتی برای ایستادگی در مسیر حق بود.
وی با اشاره به اینکه فدک در فاصله حدود ۱۴۰ تا ۱۵۰ کیلومتری مدینه قرار داشت و پیامبر اکرم(ص) آن را به حضرت زهرا(س) واگذار کرده بودند، افزود: پس از رحلت پیامبر(ص)، این ملک از اختیار حضرت خارج شد، اما اهمیت خطبه فدکیه را نمی‌توان صرفاً در مطالبه بازپس‌گیری یک ملک خلاصه کرد؛ چراکه موضوع اصلی، دفاع از حق و اعتراض به انحرافی بود که در مسیر جامعه اسلامی شکل گرفته بود.
شعبانی با اشاره به محتوای این خطبه گفت: حضرت زهرا(س) ابتدا مباحثی همچون توحید، نبوت، جایگاه قرآن و فلسفه احکام الهی را مطرح می‌کنند و سپس به مسائل سیاسی و اجتماعی می‌پردازند؛ این چینش نشان می‌دهد که انحرافات اجتماعی و سیاسی، ریشه‌هایی در فاصله گرفتن از مبانی اعتقادی و آموزه‌های دینی دارد.
عدالت نباید قربانی قدرت و رابطه شود
امام جمعه همدان عدالت را یکی از مهم‌ترین محورهای خطبه فدکیه دانست و بیان کرد: در نگاه حضرت زهرا(س)، عدالت عامل استقرار حق، آرامش جامعه و هماهنگی میان انسان‌هاست؛ در جامعه‌ای که عدالت حاکم باشد، افراد برای دستیابی به حقوق خود مجبور نیستند به صاحبان نفوذ و قدرت متوسل شوند.
وی با انتقاد از حاکمیت منطق زور در مناسبات جهانی تصریح کرد: امروز برخی قدرت‌های بین‌المللی تصور می‌کنند توانایی انجام یک اقدام به معنای داشتن حق انجام آن است؛ در حالی که حملات آمریکا به کشورهای دیگر و جنایات رژیم صهیونیستی علیه زنان و کودکان غزه نمونه‌هایی از همین نگاه نادرست است. در منطق اسلام، این حق است که باید معیار سنجش قدرت باشد، نه اینکه قدرت تعیین‌کننده حق شود.
شعبانی با اشاره به آموزه‌های امیرالمؤمنین(ع) در نهج‌البلاغه درباره حقوق متقابل مردم و حاکمیت خاطرنشان کرد: هیچ‌یک از طرفین جامعه نسبت به دیگری بدون مسئولیت نیستند؛ مردم و مسئولان، نخبگان و سایر گروه‌های اجتماعی در برابر یکدیگر حقوق و تکالیفی دارند که رعایت آن‌ها لازمه تحقق عدالت است.
وی بی‌عدالتی را از عوامل آسیب‌زننده به اعتماد عمومی و ارزش‌های اخلاقی دانست و افزود: وقتی حقوق افراد در جامعه رعایت نشود، اعتماد اجتماعی تضعیف می‌شود و زمینه اجرای ارزش‌های دینی نیز آسیب می‌بیند؛ از این رو، عدالت تنها یک مطالبه اجتماعی نیست، بلکه بستری برای تقویت دینداری و امنیت فکری و اجتماعی مردم به شمار می‌رود.
امامت، ضامن انسجام جامعه اسلامی
امام جمعه همدان در ادامه، امامت را دومین محور اساسی خطبه فدکیه برشمرد و با اشاره به عبارت «وَإِمَامَتَنَا أَمَاناً لِلْفُرْقَهِ» گفت: حضرت زهرا(س) امامت را عامل جلوگیری از تفرقه و پراکندگی معرفی می‌کنند؛ چراکه امام، محور هدایت، علم و معرفت در جامعه است و تبعیت از مسیر امامت، زمینه شکل‌گیری وحدت واقعی را فراهم می‌کند.
وی فاصله گرفتن از جایگاه امامت را زمینه‌ساز انحراف دانست و افزود: هنگامی که جامعه از محور ولایت فاصله بگیرد، زمینه نفوذ و گسترش انحرافات فراهم می‌شود؛ بنابراین وحدت پایدار بدون توجه به جایگاه امامت و ولایت تحقق نخواهد یافت.
شعبانی همچنین با اشاره به جایگاه ولایت فقیه اظهار کرد: ولایت فقیه در امتداد ولایت اولیای الهی و معارف اهل‌بیت(ع) قرار دارد و مسیری جدا از آن نیست؛ همان مسیری که امام راحل با تبیین مبانی ولایت فقیه بر استمرار آن تأکید کردند.
بی‌تفاوتی در برابر انحراف، مسئولیت اجتماعی را تضعیف می‌کند
وی مسئولیت‌پذیری اجتماعی را سومین پیام مهم خطبه فدکیه عنوان کرد و گفت: مقابله با انحرافات فقط وظیفه حاکمان، مسئولان و نخبگان نیست؛ حضرت زهرا(س) در سخنان خود همه افراد جامعه، از مهاجران و انصار تا عموم مردم را نسبت به آنچه در جامعه می‌گذرد مسئول می‌دانند.
امام جمعه همدان با بیان اینکه سکوت و بی‌تفاوتی در برابر انحرافات می‌تواند زمینه گسترش آن‌ها را فراهم کند، تأکید کرد: همان‌گونه که مسئولان باید در اجرای عدالت و پاسداری از ارزش‌های دینی احساس تکلیف کنند، مردم نیز در برابر تحریف حقیقت و انحرافات اجتماعی مسئولیت دارند و نباید از کنار این مسائل بی‌تفاوت عبور کنند.
وی با توصیه به مطالعه دقیق و کامل خطبه فدکیه خاطرنشان کرد: این خطبه ابعاد گسترده‌ای از معارف الهی، فلسفه احکام، عالم ملکوت و فرشتگان و همچنین عوامل انحراف و سقوط جوامع را در بر می‌گیرد و نمی‌توان آن را صرفاً در چارچوب موضوع فدک بررسی کرد.
شعبانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به هفته کتاب و کتاب‌خوانی، بر ضرورت تقویت فرهنگ مطالعه در میان جوانان تأکید کرد و گفت: باید زمینه حضور بیشتر نسل جوان در کتابخانه‌ها و مراکز علمی و فرهنگی فراهم شود و انس با کتاب به یکی از اولویت‌های فرهنگی جامعه تبدیل شود.
وی با اشاره به ظرفیت کتابخانه‌های استان، کمبود و ضعف در حوزه کتاب‌فروشی‌ها و عرضه آثار معتبر، به‌ویژه کتاب‌های دینی را از مسائل قابل توجه دانست و خواستار توجه بیشتر به این بخش شد.
مدیریت مصرف گاز در آستانه زمستان یک ضرورت عمومی است
امام جمعه همدان در پایان با اشاره به ناترازی گاز در کشور و آسیب‌دیدگی برخی تأسیسات تأمین گاز در جنوب کشور، صرفه‌جویی در مصرف انرژی را با نزدیک شدن به فصل سرما ضروری دانست.
وی با تأکید بر اینکه مدیریت مصرف انرژی صرفاً وظیفه دولت و دستگاه‌های اجرایی نیست، افزود: خانواده‌ها، مساجد، حسینیه‌ها و مجموعه‌های عمومی نیز باید در این زمینه مشارکت کنند تا با همکاری همگانی بتوان فصل سرما را با کمترین مشکل پشت سر گذاشت.
