گزارش اختصاصی؛برق همدان از ناترازی تا جهش خورشیدی
هفته دولت امسال برای صنعت برق همدان بیش از آنکه یک هفته برای افتتاح چند طرح باشد، فرصتی برای نمایش تغییر مسیر استان در حوزه انرژی بود؛ تغییری که از توسعه نیروگاههای خورشیدی آغاز شده و هدف آن کاهش فشار ناترازی برق بر بخشهای تولیدی و اقتصادی استان است.
به گزارش خبرنگار دید روز، همدان در حالی هفته دولت را پشت سر گذاشت که ظرفیت نیروگاههای خورشیدی استان به حدود ۲۰۰ مگاوات رسید و همزمان چهار نیروگاه خورشیدی با ظرفیت مجموع ۷۱ مگاوات در شهرستان کبودرآهنگ به بهرهبرداری رسید. برای این چهار نیروگاه حدود ۵۸ هزار میلیارد ریال سرمایهگذاری شده است.
این ارقام در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که برق دیگر فقط یک خدمت عمومی نیست؛ بلکه یکی از پایههای اصلی تولید، اشتغال و سرمایهگذاری محسوب میشود. هر واحد صنعتی، کشاورزی، معدنی و خدماتی برای ادامه فعالیت خود به برق پایدار نیاز دارد و استمرار محدودیتها میتواند هزینههای مستقیم و غیرمستقیمی به اقتصاد استان تحمیل کند.
خورشید، مسیر تازه سرمایهگذاری
یکی از مهمترین اتفاقات هفته دولت برای صنعت برق همدان، ورود جدیتر سرمایه بخش خصوصی به حوزه انرژیهای تجدیدپذیر بود.
بر اساس اعلام شرکت توزیع نیروی برق استان، برای احداث بیش از ۳۲۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در همدان پروانه صادر شده و حدود یکهزار و ۱۰۰ مگاوات نیز وارد مرحله عملیات اجرایی شده است.
این ظرفیت در صورت تکمیل میتواند جایگاه همدان را در نقشه انرژی خورشیدی کشور تغییر دهد. نکته مهم این است که توسعه نیروگاههای خورشیدی صرفاً به معنای افزایش تولید برق نیست؛ پشت هر پروژه، سرمایهگذاری، اشتغال، خرید تجهیزات، عملیات عمرانی، خدمات فنی و در نهایت ایجاد یک دارایی مولد برای استان قرار دارد.
نمونه روشن آن نیروگاه ۷۰ مگاواتی عینآباد کبودرآهنگ است که با سرمایهگذاری حدود ۵۸ هزار میلیارد ریال در زمینی به مساحت ۱۲۱ هکتار احداث شده و پیشبینی شده سالانه ۱۴۵ هزار مگاواتساعت برق تولید کند.
این نیروگاه همچنین سالانه از مصرف حدود ۳۹ میلیون مترمکعب گاز طبیعی و ۳۲ هزار مترمکعب آب جلوگیری میکند و کاهش حدود ۱۰۱ هزار تن انتشار گازهای گلخانهای را به همراه دارد.
برق: مسئله تولید و اشتغال
اما توسعه انرژی خورشیدی زمانی اهمیت واقعی خود را نشان میدهد که بتواند بخشی از فشار واردشده به واحدهای اقتصادی استان را کاهش دهد.
در ماههای گذشته قطعی برق به یکی از دغدغههای جدی واحدهای تولیدی تبدیل شده است. توقف خطوط تولید، آسیب به تجهیزات، افزایش ضایعات و از دست رفتن سفارشها، هزینههایی هستند که در آمار خام تولید برق دیده نمیشوند اما مستقیماً بر اقتصاد بنگاهها اثر میگذارند.
سیدمجتبی حسینی، معاون اقتصادی استاندار همدان نیز در آیین افتتاح نیروگاههای خورشیدی، صراحتاً از نحوه اعمال محدودیتهای برق انتقاد کرد و خواستار توزیع عادلانهتر محدودیتها میان استانها و بخشهای مختلف اقتصادی شد.
این مطالبه نشان میدهد که مسئله برق در همدان دیگر صرفاً موضوع وزارت نیرو نیست؛ بلکه به مسئلهای اقتصادی تبدیل شده که استانداری، بخش خصوصی، صنعت، کشاورزی و سایر بخشهای تولیدی باید در حل آن نقش داشته باشند.
از همین منظر، افزایش تولید برق خورشیدی میتواند بخشی از پاسخ به نیاز استان باشد؛ بهویژه اگر توسعه نیروگاهها همزمان با تقویت شبکه انتقال و توزیع انجام شود.
همدان در مسیر عبور از برق سنتی
در کنار نیروگاههای بزرگ، توسعه نیروگاههای کوچک مقیاس نیز در دستور کار قرار گرفته است. نیروگاههای پشتبامی در ادارات، شهرداریها، دهیاریها و برخی منازل مددجویان، بخشی از این مسیر هستند.
این مدل اگرچه از نظر ظرفیت با نیروگاههای بزرگ قابل مقایسه نیست، اما از نظر اقتصادی یک مزیت مهم دارد؛ تولید برق را به محل مصرف نزدیک میکند و بخشی از فشار بر شبکه را کاهش میدهد.
از سوی دیگر، آمار شرکت توزیع نیروی برق استان نشان میدهد ۱۲۷ مگاوات نیروگاه خورشیدی در استان به پیشرفت بالای ۸۰ درصد رسیده و ۹۷ مگاوات دیگر نیز در مراحل اجرایی قرار دارد.
در بخش شبکه نیز افزایش ظرفیت انتقال و توزیع اهمیت زیادی دارد. بر اساس گزارش شرکت برق منطقهای باختر، طی یک سال گذشته ۳۳۰ مگاولتآمپر ظرفیت جدید در ایستگاههای برق ایجاد شده است؛ ظرفیتی که برای پاسخگویی به رشد مصرف و توسعه بخشهای مختلف اقتصادی اهمیت دارد.
سرمایهگذاری امروز برای برق پایدار فردا
کارنامه برق همدان در هفته دولت را میتوان از یک زاویه مهمتر نیز بررسی کرد؛ استان در حال تغییر مدل مواجهه با ناترازی است.
سالها افزایش مصرف بدون رشد متناسب ظرفیت تولید و زیرساخت، صنعت برق را با چالش مواجه کرده است. اکنون توسعه نیروگاههای خورشیدی، مشارکت بخش خصوصی و تقویت شبکه، سه ضلع مسیری هستند که میتواند بخشی از این ناترازی را مدیریت کند.
البته صدور مجوز برای چند هزار مگاوات نیروگاه به تنهایی به معنای حل مشکل نیست. مهمتر از مجوز، تأمین مالی، تخصیص زمین، اتصال به شبکه، تأمین تجهیزات و سرعت گرفتن عملیات اجرایی است.
از سوی دیگر، سرمایهگذاری در انرژی زمانی بیشترین اثر اقتصادی را خواهد داشت که برق تولیدشده بتواند بهموقع و با شبکهای پایدار به مصرفکننده برسد.
همدان اکنون ظرفیت مناسبی برای تبدیل شدن به یکی از قطبهای انرژی خورشیدی کشور دارد. تابش مناسب، اراضی مستعد و ورود سرمایهگذاران خصوصی، مزیتهایی هستند که میتوانند انرژی را از یک چالش به یک فرصت اقتصادی تبدیل کنند.
هفته دولت امسال نشان داد که مسیر صنعت برق همدان به سمت خورشید در حال حرکت است؛ اما آزمون اصلی در ماههای آینده خواهد بود؛ زمانی که باید مشخص شود چند مگاوات از ظرفیتهای در حال اجرا وارد مدار میشود و این سرمایهگذاریها تا چه اندازه میتواند از فشار قطعی برق بر تولید، صنعت و اشتغال استان کم کند.
در نهایت، برای همدانِ در حال توسعه، برق پایدار یک انتخاب نیست؛ پیششرط سرمایهگذاری است. اگر قرار است صنعت، کشاورزی، معدن، مسکن و خدمات استان رشد کنند، نخست باید انرژی مورد نیاز آنها تأمین شود و توسعه خورشیدی میتواند یکی از مهمترین مسیرهای رسیدن به این هدف باشد.
