رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان:صنایع تبدیلی همدان در مسیر صادرات

به گزارش خبرنگار دید روز، حمزه خانجانی به مناسبت هفته خبرنگار در جمع خبرنگاران با اشاره به ظرفیت‌های گسترده بخش کشاورزی استان اظهار کرد: همدان سالانه حدود ۴.۶ میلیون تن محصول کشاورزی تولید می‌کند و گردش مالی این بخش بیش از ۱۵۰ همت برآورد می‌شود؛ بنابراین بخش کشاورزی تنها یک حوزه تولیدی نیست، بلکه یکی از پیشران‌های اصلی اقتصاد استان به شمار می‌رود.

وی افزود: بیش از ۹۸ درصد فعالیت‌های بخش کشاورزی توسط بخش خصوصی انجام می‌شود و دولت بیشتر نقش سیاست‌گذاری، هدایت و پشتیبانی دارد؛ از این رو هر میزان سرمایه‌گذاری در حلقه‌های پس از تولید و صنایع تبدیلی افزایش یابد، امکان ایجاد ارزش افزوده، اشتغال و درآمد پایدار در استان نیز بیشتر خواهد شد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با بیان اینکه افزایش تولید به تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای اقتصادی بخش کشاورزی باشد، تصریح کرد: محصول زمانی می‌تواند بیشترین ارزش اقتصادی را برای تولیدکننده و استان ایجاد کند که زنجیره آن از تولید تا نگهداری، فرآوری، بسته‌بندی، بازاررسانی و صادرات تکمیل شود.

خانجانی گفت: در واقع یکی از مسیرهای اصلی توسعه کشاورزی همدان، ایجاد ارتباط میان مزرعه و صنعت است؛ به این معنا که محصولات تولیدشده در استان تا حد امکان در داخل فرآوری شوند و محصول نهایی با ارزش افزوده بالاتر به بازار داخلی یا خارجی برسد.

ظرفیت ۵ میلیون تنی صنایع تبدیلی

وی با اشاره به وضعیت صنایع تبدیلی استان اظهار کرد: حدود ۴۵۰ واحد صنایع تبدیلی در همدان فعال است و ظرفیت جذب این واحدها بیش از پنج میلیون تن محصول خام کشاورزی است.

خانجانی ادامه داد: در کنار واحدهای فعال، ۲۷۹ طرح نیز در حوزه صنایع تبدیلی در حال احداث است که تکمیل آنها می‌تواند ظرفیت جدیدی را به زنجیره فرآوری استان اضافه کند.

وی با تأکید بر اینکه استان از نظر ظرفیت عمومی فرآوری با کمبود جدی مواجه نیست، افزود: با این حال باید متناسب با حجم تولید هر محصول، ظرفیت فرآوری نیز توسعه پیدا کند؛ زیرا در برخی محصولات از جمله سیب‌زمینی هنوز به سرمایه‌گذاری بیشتری نیاز داریم.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان گفت: پنج واحد فرآوری جدید با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حال احداث است که با بهره‌برداری از آنها حدود ۱۲۰ هزار تن از محصولات تولیدی استان وارد چرخه فرآوری خواهد شد.

وی تأکید کرد: این واحدها صرفاً به معنای ایجاد چند واحد صنعتی جدید نیستند، بلکه بخشی از زنجیره‌ای هستند که می‌تواند محصول را از شکل خام خارج کرده و به محصولی با قابلیت نگهداری، بسته‌بندی، عرضه در بازارهای بزرگ‌تر و صادرات تبدیل کند.

خانجانی با اشاره به ظرفیت ویژه همدان در تولید سیر اظهار کرد: استان با تولید حدود ۵۳ هزار تن سیر در سطحی حدود سه هزار و ۵۰۰ هکتار، جایگاه نخست کشور را در تولید این محصول دارد.

وی افزود: حدود ۱۰ هزار تن از سیر تولیدی استان در بخش‌هایی مانند فرآوری، شوری و ترشی مورد استفاده قرار می‌گیرد و همین موضوع نشان می‌دهد که حتی در محصولی که همدان در تولید آن مزیت ویژه دارد، ظرفیت توسعه فرآوری و ایجاد محصولات متنوع‌تر همچنان وجود دارد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با بیان اینکه صنایع تبدیلی باید متناسب با نیاز بازار توسعه پیدا کنند، گفت: هدف این نیست که صرفاً تعداد واحدهای صنعتی افزایش یابد، بلکه باید سرمایه‌گذاری‌ها به سمت واحدهایی هدایت شود که محصول مورد نیاز بازار را با کیفیت مناسب تولید کرده و امکان حضور در بازارهای صادراتی را داشته باشند.

خانجانی همچنین به ظرفیت تولید محصولات باغی، زراعی، دامی و گیاهان دارویی در استان اشاره کرد و افزود: همدان حدود یک‌هزار و ۶۵۰ گونه گیاهی دارد که حدود ۳۵۰ گونه از آنها دارویی است و این ظرفیت نیز می‌تواند در صورت ورود سرمایه‌گذاران به حوزه فرآوری، به یکی از زمینه‌های توسعه صنایع تبدیلی و اقتصاد روستایی تبدیل شود.

وی با اشاره به تولید سالانه محصولات کشاورزی استان خاطرنشان کرد: وقتی حدود ۴.۶ میلیون تن محصول در استان تولید می‌شود، نگاه صرفاً تولیدمحور نمی‌تواند پاسخگوی نیاز اقتصاد کشاورزی باشد و باید سهم فرآوری، بسته‌بندی و صادرات در این زنجیره افزایش پیدا کند.

پایانه‌های صادراتی در همدان و ملایر

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان یکی از اقدامات جدید برای تکمیل زنجیره ارزش را ایجاد پایانه‌های صادراتی دانست و گفت: دو پایانه صادراتی محصولات کشاورزی در همدان و ملایر در حال راه‌اندازی است.

وی افزود: ایجاد این پایانه‌ها با همکاری معاونت اقتصادی استانداری و سازمان جهاد کشاورزی دنبال می‌شود و قرار است خدمات مورد نیاز صادرکنندگان از جمله امور گمرکی و بانکی در این مراکز تجمیع شود.

خانجانی ادامه داد: تجمیع خدمات در پایانه‌های صادراتی می‌تواند فرآیند صادرات را تسهیل کند و به تولیدکننده و فعال اقتصادی اجازه دهد محصول را با فرآیند منسجم‌تر و هزینه و زمان کمتر به بازارهای هدف برساند.

وی با تأکید بر ضرورت توسعه صادرات محصولات دارای ارزش افزوده اظهار کرد: یکی از اهداف اصلی در این حوزه، صادرات محصول فرآوری‌شده است؛ زیرا زمانی که محصول خام صادر می‌شود، بخش مهمی از ارزش اقتصادی آن در نقطه دیگری از زنجیره ایجاد خواهد شد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان گفت: ایجاد پایانه‌های صادراتی در کنار توسعه صنایع تبدیلی می‌تواند یک زنجیره کامل را شکل دهد؛ به این ترتیب که محصول در استان تولید شود، در واحدهای فرآوری و بسته‌بندی آماده عرضه شود و از طریق زیرساخت صادراتی به بازارهای خارجی برسد.

خانجانی با اشاره به ظرفیت شهرستان ملایر در بخش کشاورزی افزود: قرار گرفتن یکی از پایانه‌های صادراتی در ملایر می‌تواند به تقویت ارتباط میان تولیدکنندگان، واحدهای فرآوری و بازارهای صادراتی کمک کند و ظرفیت‌های محصولات این شهرستان را بیش از گذشته به بازارهای هدف متصل کند.

وی همچنین بر نقش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در این مسیر تأکید کرد و گفت: از اردیبهشت‌ماه تاکنون ۵.۵ همت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حوزه کشاورزی استان جذب شده است و بخش قابل توجهی از این سرمایه‌گذاری در حوزه دامپروری و طرح‌های شهرستان‌هایی مانند فامنین و ملایر در حال اجراست.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان افزود: بیش از ۱۲۰ هزار بهره‌بردار در بخش کشاورزی استان فعالیت دارند و بیش از ۹۸ درصد فعالیت‌های این حوزه در اختیار بخش خصوصی است؛ بنابراین توسعه صنایع تبدیلی و تکمیل زنجیره‌های ارزش بدون حضور و سرمایه‌گذاری فعالان اقتصادی امکان‌پذیر نیست.

سردخانه‌ها پشتوانه کاهش ضایعات

خانجانی در ادامه یکی دیگر از حلقه‌های مهم زنجیره ارزش را نگهداری محصولات عنوان کرد و گفت: در حال حاضر حدود ۱۰۷ سردخانه در استان همدان فعال است و توسعه این زیرساخت‌ها به‌ویژه در محصولاتی مانند سیب‌زمینی، نقش مهمی در کاهش ضایعات و مدیریت زمان عرضه دارد.

وی افزود: با توسعه زیرساخت‌های نگهداری، میزان ضایعات محصولات کشاورزی در برخی محصولات به کمتر از پنج درصد رسیده است و این موضوع نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در مراحل پس از تولید می‌تواند مستقیماً به افزایش بهره‌وری اقتصادی منجر شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان ادامه داد: سیب‌زمینی یکی از نمونه‌های مهم این زنجیره است. استان در حال حاضر حدود ۲۰ هزار تن سیب‌زمینی در انبارها دارد و حدود ۱۵۰ هزار تن نیز در مزارع باقی مانده است؛ بنابراین مسئله فعلی، کمبود تولید نیست، بلکه ساماندهی توزیع و توسعه فرآوری این محصول است.

وی با بیان اینکه حدود ۲۰ هزار هکتار از اراضی استان زیر کشت سیب‌زمینی قرار دارد، اظهار کرد: بخشی از محصول در فصل بهار کشت و در تابستان برداشت می‌شود و حدود ۳۵۰ هزار تن تولید از این سطح پیش‌بینی شده است.

خانجانی افزود: پنج واحد فرآوری جدید سیب‌زمینی در حال سرمایه‌گذاری هستند و با بهره‌برداری از آنها حدود ۱۲۰ هزار تن از تولیدات استان می‌تواند وارد چرخه فرآوری شود؛ این ظرفیت می‌تواند بخشی از وابستگی بازار به عرضه محصول خام را کاهش دهد.

وی گفت: در شرایط فعلی، حدود ۲۰ هزار تن سیب‌زمینی توسط کشاورزان در مزارع نگهداری شده و این اقدام بدون استفاده از منابع دولتی انجام شده است. سال گذشته حدود پنج هزار تن ذخیره‌سازی با منابع دولتی انجام شد، اما امسال کشاورزان خودشان بخشی از محصول را برای مدیریت زمان عرضه نگهداری کرده‌اند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان تأکید کرد: تجربه سیب‌زمینی نشان می‌دهد که صنایع تبدیلی باید در کنار تولید، سردخانه و شبکه توزیع توسعه پیدا کنند؛ زیرا تولید بالا زمانی به مزیت اقتصادی تبدیل می‌شود که امکان نگهداری، فرآوری و عرضه به‌موقع محصول وجود داشته باشد.

خانجانی همچنین به ظرفیت استان در تولید انگور اشاره کرد و گفت: بخشی از تولید انگور استان به کشمش تبدیل و صادر می‌شود و توسعه این نوع فرآوری می‌تواند ارزش اقتصادی بیشتری برای تولیدکننده ایجاد کند. در گزارش‌های منتشرشده از این نشست، حجم تبدیل انگور به کشمش حدود ۶۰ هزار تن و ارزش صادرات آن بیش از ۵۰ میلیون دلار اعلام شده است.

وی در ادامه، توسعه صنایع تبدیلی را در ارتباط مستقیم با کاهش ضایعات دانست و گفت: هرچه فاصله میان تولید و فرآوری و عرضه مدیریت شود، امکان حفظ کیفیت محصول و افزایش درآمد تولیدکننده بیشتر خواهد شد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان تصریح کرد: سرمایه‌گذاری در صنایع تبدیلی باید بر اساس مزیت‌های واقعی استان انجام شود؛ محصولاتی مانند سیب‌زمینی، سیر، انگور، گردو، گیاهان دارویی و سایر محصولات شاخص همدان ظرفیت آن را دارند که به جای خروج به صورت خام، در داخل استان فرآوری و سپس به بازارهای داخلی و خارجی عرضه شوند.

خانجانی در پایان تأکید کرد: آینده کشاورزی همدان فقط در افزایش میزان تولید خلاصه نمی‌شود، بلکه باید از هر واحد آب، زمین و نهاده، بیشترین ارزش اقتصادی ایجاد شود و این هدف بدون توسعه صنایع تبدیلی، تکمیل زنجیره ارزش، کاهش ضایعات، بسته‌بندی مناسب و تقویت صادرات محقق نخواهد شد.